Przedstawiciele Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA), Komisji Europejskiej, Agencji Dostaw Euratom dyskutowali w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) nad znaczeniem reaktorów badawczych w różnych dziedzinach życia. Ekspercka debata była punktem kulminacyjnym uroczystości z okazji 40-tych urodzin „Marii” – jedynego czynnego reaktora jądrowego w Polsce. Każdy mógł złożyć życzenia solenizantce.

W środę, 17 grudnia br, do NCBJ, znajdującego się w Świerku pod Warszawą, przybyło kilkaset gości. Wspólnie świętowali 40-lecie jedynego w Polsce reaktora jądrowego „Maria”. Kulminacyjnym punktem uroczystości była ekspercka debata, podczas której dyskutowano o roli badawczych reaktorów jądrowych na świecie.

Andrea Borio-Di-Tiglioe reprezentujący Międzynarodową Agencję Energii Atomowej (MAEA) mówił o roli badawczych reaktorów jądrowych w realizacji programów atomowych poszczególnych państw. Remigiusz Barańczyk z Komisji Europejskiej oraz Roy Brown, dyrektor Mallinckrodt Pharmaceuticals zwrócili uwagę na wielkie znaczenie tych instalacji dla rozwoju medycyny nuklearnej. Potwierdzeniem tez zawartych w ich wystąpieniach jest liczba produkowanych izotopów promieniotwórczych w „Marii”. Jeden tylko tydzień pracy polskiego reaktora oznacza produkcję lekarstw dla 100 tys. pacjentów szpitali onkologicznych. Kevin Charlton z Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) przedstawił perspektywy dla badawczych reaktorów jądrowych a Stamatios Tsalas oraz Bruno Schmitz kierujący programem Euratom opowiedzieli o przygotowywanych projektach do realizacji tych planów. Na koniec, jako podkreślenie doskonałych relacji instytutów we Francji i Polsce Gilles Bingan z CEA przedstawił projekt Jules Horowitz Reaktor, w powstawanie którego zaangażowani są polscy fizycy i technicy. Ze strony NCBJ w debacie wzięli udział m.in. prof. dr hab. Grzegorz Wrochna, dyrektor instytutu, mgr inż. Krzysztof Bańko, z-ca dyrektora ds. handlowych OR Polatom, mgr inż. Grzegorz Krzysztoszek, dyrektor Departamentu Energetyki Jądrowej NCBJ oraz prof. Andrzej Strupczewski, który moderował dyskusję.

 reaktor_maria_budynek_500x300

Budynek reaktora Maria, fot.: NCBJ

„Zorganizowana debata w Świerku, w której wzięli udział czołowi światowi eksperci jest potwierdzeniem znaczenia naszego jedynego reaktora jądrowego na arenie międzynarodowej”– mówi prof. dr hab. Grzegorz Wrochna, dyrektor NCBJ –„pomimo 40 lat pracy nasza „Maria” jest jednym z najmłodszych tego typu obiektów na świecie. Mamy nadzieję na wykorzystywanie jej unikalnych właściwości przez kolejne dziesięciolecia. Jesteśmy przekonani, że może odegrać znaczącą rolę w powodzeniu realizowanego Polskiego Programu Energetyki Jądrowej”.

Dziś reaktor „Maria” służy przede wszystkim jako źródło wysokiego strumienia neutronów wykorzystywanych w pracach dla nauki, przemysłu, medycyny i ochrony środowiska. To tu prowadzi się zaawansowane fizyczne badania, produkuje się izotopy promieniotwórcze, tworzy nowe materiały jak również szkoli się kadry na potrzeby energetyki, bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej.

Z okazji 40-tych urodzin badawczego reaktora jądrowego „Maria” otwarto wystawę „Od Ewy do Marii” ilustrującą 60 lat polskich doświadczeń z reaktorami jądrowymi. Pierwsza była „Ewa” uruchomiona 14 czerwca 1958 roku i wygaszona w 1995 roku. Przed uruchomieniem „Marii” 17 grudnia 1974 roku w instytutach w Świerku zbudowano i uruchomiono szereg zestawów krytycznych i tzw. reaktorów mocy zerowej: „Maryla” (dwie wersje), „Anna”, „Prędka Anna” (pierwszy i jedyny polski reaktor prędki), „UR-100”oraz „Agata”. Wszystkie te reaktory są obecnie nieczynne a zwieńczeniem ich prac był projekt, budowa i uruchomienie  wysokostrumieniowego reaktora „Maria”, która pracuje do dziś. Naukowcy oczekują, że będzie pracować kolejne 40 lat.

Z okazji 40-tych urodzin „Marii” każdy mógł złożyć życzenia solenizantce. Umożliwiała to specjalnie przygotowana aplikacja konkursowa na profilu Facebook instytutu. Za jej pomocą internauci nadsyłali teksty, obrazki, zdjęcia jak i filmiki. Zainteresowanie było olbrzymie. Jury przyznało trzy nagrody główne. Zwyciężyła praca Jacka Cisło, drugie miejsce zajęli Kuba Guza i Paweł Klementowski, trzecie – Mariusz Taczała, Estera Rączkowiak, Paweł Zawisza oraz Małgorzata Szweda. Wyróżniono również prace Jakuba Bociana, Aleksa Deryło oraz Kasi Stankiewicz. Nagrodami w konkursie były tablet, zestawy książek, zaproszenie na polską premierę filmu „Pandora Promise” o energetyce jądrowej jak i… zwiedzanie reaktora „Maria”. Patronat nad obchodami objął Minister Gospodarki.

 

Źródło: NCBJ

Share on FacebookTweet about this on TwitterGoogle+Print this page