page logo
Harold Urey

Amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla. W ramach projektu Manhattan opracował metody przemysłowej produkcji wody ciężkiej, co przyspieszyło prace nad budową bomby atomowej. Był synem pastora. W 1917 r. ukończył zoologię na Uniwersytecie Stanu Montana, w czasie I wojny światowej pracował w fabryce materiałów wybuchowych, gdzie zainteresował się chemią. Tytuł doktora uzyskał w 1923 r., po czym w Kopenhadze uczestniczył w badaniach Nielsa Bohra nad budową atomu. Później został profesorem na Uniwersytecie Columbia, gdzie pracował do 1945 r. nad chemią izotopów. W 1931 r., rysując wykres zależności między liczbą protonów a liczbą elektronów, otrzymał regularność, która pozwoliła mu przewidzieć istnienie pewnych izotopów. Zasugerował istnienie nieznanych dotąd jąder wodoru i odkrył doświadczalnie izotop, który nazwał deuterem. W 1934 r. otrzymał za to Nagrodę Nobla z chemii. W kolejnych latach zajmował się oddzielaniem izotopów naturalnych m.in. litu, potasu, węgla. W czasie II wojny kierował pracami nad rozdzielaniem izotopów dla potrzeb budowy bomby jądrowej, jednak zrzucenie bomb na Hiroszimę i Nagasaki wywołało jego sprzeciw – stał się przeciwnikiem broni jądrowej. Przeniósł się do Chicago, a w 1958 r. do La Jolla, gdzie został profesorem Uniwersytetu Kalifornijskiego. Zajął się technikami izotopowymi w badaniach geochemicznych. Pozwoliło to określić warunki klimatyczne w odległej przeszłości i postawić tezę, że początkowa atmosfera Ziemi składała się z wodoru, amoniaku i metanu, czego dowiódł później jego uczeń, Stanley Miller. Zainteresowanie tematyką kosmiczną było przyczyną, dla której w 1969 r. został wyznaczony do badania pierwszych próbek skał księżycowych.

Share on FacebookTweet about this on TwitterGoogle+Print this page